Πρώτες Παραστάσεις
(1970-1989)
Η ΑΠΟΙΚΙΑ ΤΩΝ ΤΙΜΩΡΗΜΕΝΩΝ (1970)
Πειραματικό Θέατρο Μαριέττας Ριάλδη
Σκηνοθεσία: Ιάκωβος Καμπανέλλης
Σκηνικά: Βασίλης Φωτόπουλος
Κοστούμια: Κυριάκος Κατζουράκης
« … Από τον Κάφκα, ο Καμπανέλλης δανείστηκε μονάχα τον τίτλο: Αποικία των τιμωρημένων, που δεν αποδίδει απολύτως εκείνο που με τη δική μας «σημαντική» θα μεταφραζόταν ίσως καλύτερα «στρατόπεδο σωφρονισμού» ή «πειθαρχικό στρατόπεδο». Η Αποικία όμως αυτή έχει μια ποιητική προέκταση που μαστίζει τη φαντασία.»
« … Ο Καμπανέλλης δεν μιμείται. «Έπιασε», συνέλαβε με τις δικές του κεραίες αυτά τα μηνύματα που είναι στην πραγματικότητα – και στην κυριολεξία – «σημεία των καιρών». Το μήνυμα αυτό του «παράλογου», του υπερβολικού ως τον εξωφρενισμό, δεν αποκρυπτογραφείται σαν τηλεγράφημα με μυστικό κώδικα, μήτε ξεδιαλύνεται σα χρησμός. Είναι σα μια αστραπή μέσα στο χάος, που σε τοποθετεί μπροστά στην αγωνία μιας αποκαλύψεως. Ευθύνη του καθενός να συλλάβει την «υπεραλήθεια». Και μέσα από το σύμβολο να ξεχωρίσει τη φοβέρα.»
Ειρήνη Καλκάνη (ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ, Οκτώβριος 1970)
ΑΣΠΑΣΙΑ (1972)
Θίασος Τζένης Καρέζη, Κώστα Καζάκου – Θέατρο Διάνα
Σκηνοθεσία: Κώστας Καζάκος
Σκηνικά – Κοστούμια: Βασίλης Φωτόπουλος
«Έφυγα από την παράσταση παίρνοντας μαζί μου μια καλλιτεχνική χαρά. Γιατί παρακολούθησα μαζί ένα άριστο ελληνικό έργο ποιότητας και μια άρτια παράσταση… ζωηρή θεατρικότητα, έντονη δραματικότητα, ο λόγος αδιάλειπτα μεστός… μια παράσταση από κείνες, που κι ας υπάρχουν πολλά θέατρα, σπάνια έχουμε τη δυνατότητα να χαρούμε.»
Άλκης Θρύλος (ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ)
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ (1973)
ΘΕΑΤΡΟ ΑΘΗΝΑΙΟΝ – ΘΙΑΣΟΣ ΚΑΡΕΖΗ – ΚΑΖΑΚΟΥ
Σκηνοθεσία: Κώστας Καζάκος
Σκηνικά Κοστούμια: Φαίδων Πατρικαλάκης
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
«Ήταν κάτι αληθινά μεγάλο. Είμαι πολύ τυχερός που το έζησα. Τέτοια ώρα τη ζει κανείς μια φορά μόνο στη ζωή του… Λαός και Θεατρίνοι γίνηκαν ένα και με αφορμή μόνο το θεατρικό λόγο παίζανε κι οι δύο το ρόλο τους με ένα πάθος απερίγραπτο. Ήταν ένα ξεχείλισμα πίκρας – το πρώτο – πίκρας, αγανάκτησης, πείσματος, καημού, θρήνου, απόφασης, ελπίδας. Ποτέ άλλοτε δεν είδα ηθοποιούς “να μην παίζουν θέατρο” έτσι, και ποτέ δεν είδα θεατές “να είναι έτσι μέσα στο έργο”… Ολόκληρη η παράσταση ξετυλίχτηκε σαν ένας αγωνιστικός διάλογος, το κείμενο απ’ τη μια και το λαϊκό χειροκρότημα απ’ την άλλη – που δεν ήταν χειροκρότημα ούτε για το έργο ούτε για τους θεατρίνους… κι όταν η παράσταση τελείωνε βρόντησε το σύνθημα, πηγαίο, λυτρωτικό, αβάσταγο “Θα νι-κή-σου-με”.»
Κώστας Καλατζής (ΣΕΛΙΔΕΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ)
Μπράβο σου, Ι.Κ.! Πόση χαρά, ομορφιά και συγκίνηση μας χάρισε και πάλι η πέννα σου! (…) Θαυμάζω πραγματικά, την ικανότητά σου να δίνεις ζωντανούς τύπους κι εναργείς εικόνες. Μπαίνεις στο πετσί των ηρώων σου, τους δίνεις ζωή και τους εμφανίζεις τόσο αληθινούς, ώστε αναγκάζεις, κυριολεκτικά, τον θεατή να τους ζει και να συμπάσχει ή να χαίρεται μαζί τους, να συμμετέχει, με δυο λόγια, στα δρώμενα. Τούτη όμως τη φορά παραείσαι πληθωρικός σε νοήματα και εικόνες! Επιχειρώντας μια μεγάλη αναδρομή στην ιστορία του τόπου μας – αρχαιότητα, Βυζάντιο, Τουρκοκρατία, 1821 και παεπόμενα, Μικρασιατική καταστροφή – κατορθώνεις να δώσεις χωρίς δημαγωγίες και ρηχές συγκινήσεις, τον παλμό των γεγονότων και να υπογραμμίσεις την ευγένεια, την μεγαλοψυχία και την αντρειοσύνη του πονεμένου και τόσες φορές προδομένου λαού μας, που με τις δημιουργικές δυνάμεις που κλείνει μέσα του, δεν χάνεται μέσα στους αιώνες, παρ’ όλες τις αντιξοότητες που κάθε τόσο τον βρίσκουν.
Γ. Παράσχος (ΕΜΠΡΟΣ)
Πολύ σωστά ο κ. Καμπανέλλης προσπάθησε να βρει τον συγγραφικό του στόχο μέσα στη «Μικρή Ιστορία». (…) Τα επεισόδια ου αντλούνται από το ιστορικό περιθώριο είναι και λαϊκότερα και βολικότερα για να υποδεχθούν στον σατιρικό χώρο. (…) Φοβούμαι πως στη γραφή αλλά περισσότερο στην παρουσίαση του έργου πρυτάνευσε η αρχή πως ο κόσμος πρέπει να «καθοδηγηθεί» για να καταλάβει. (…) Μ’ όλες τις επιφυλλάξεις μας, χαιρετίζουμε την επιστροφή του κ. Καμπανέλλη στο λαϊκό, ουσιαστικό θέατρο.
Κ. Γεωργουσόπουλος (ΤΑ ΝΕΑ)
ΤΟ ΚΟΥΚΙ ΚΑΙ ΤΟ ΡΕΒΥΘΙ ένα κάποιο παραμύθι (1974)
Θίασος Τζένης Καρέζη, Κώστα Καζάκου – Θέατρο Αθήναιον
Σκηνοθεσία: Κώστας Καζάκος
Σκηνικά – Κοστούμια: Φαίδων Πατρικαλάκης
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Ο συγγραφέας φέτος εγκατέλειψε τον ιστορικό χώρο. Περιορίστηκε σε μικρά σκετς που θέλουν να συλλάβουν τον πυρήνα κάποιων κοινωνικών φαινομένων μέσα από τις ενωτικές φιγούρες της κοινωνικής δομής. Τα πρόσωπά του, κατά κανόνα, δεν έχουν όνομα. Έχουν επάγγελμα που προσδιορίζει την συμπεριφορά τους. Η πρόθεση έχει ενδιαφέρον. Το αποτέλεσμα όμως είναι πενιχρότατο.
Κ. Γεωργουσόπουλος (ΤΟ ΒΗΜΑ)
Ο ΕΧΘΡΟΣ ΛΑΟΣ (1975)
Θίασος Τζένης Καρέζη, Κώστα Καζάκου – Θέατρο Αθήναιον
Σκηνοθεσία: Κώστας Καζάκος
Σκηνικά – Κοστούμια: Αντώνης Κυριακούλης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
« … Αυτό που επιχείρησε ο κ. Καμπανέλλης είναι τολμηρό. Πρώτο, τόλμησε ν’ ανεβάσει στη σκηνή πρόσφατα πολιτικά γεγονότα, δεύτερο, τόλμησε να έχει μια θέση προσωπική για τα γεγονότα, τρίτο, τόλμησε να πάει ενάντια στο ρεύμα της πολιτικής συνύπαρξης, αντίθετα, τέταρτο, τόλμησε μια θέση πολιτικής πόλωσης και, τέλος, τόλμησε να μεταφέρει αυτούσια τα γεγονότα στη σκηνή, και ιδιαίτερα «το λόγο», χωρίς φανερές επεμβάσεις. Το μέγεθος της τόλμης έχει χειροπιαστές αποδείξεις. Έντονες ήδη αντιδράσεις από μια μερίδα του Τύπου, αλλά κυρίως, το πάγωμα του κοινού που παρακολουθεί το έργο.»
« … Το μούδιασμα του κοινού είναι για μένα τουλάχιστον ένα μέγα πολιτικό μάθημα. Φοβόμαστε ακόμα τους μπαμπούλες που αιώνες τώρα διδαχτήκαμε να θεωρούμε σύμβολα.»
« … Περίσσεψε τόσο πολύ ο χαφιεδισμός στα χρόνια μας, δούλεψε τόσο πολύ η τρομοκρατία, που φοβάμαι πως ο μέσος αστός τουλάχιστον είναι έτοιμος να τα εφεύρει, μόνο και μόνο για να δικαιολογήσει την ύπαρξη της κρυψώνας του.»
« … τόλμησε να ξεγυμνώσει τους θεσμικούς και τους πολιτικούς μύθους (ανεξάρτητα αν συμφωνεί κανένας ή όχι με την πολιτική του θέση) μπροστά σε μια αστική άμυνα που στηρίζεται στη κρυψίνοια.»
Κώστας Γεωργουσόπουλος (Ιούλιος 1975)
ΠΡΟΣΩΠΑ ΓΙΑ ΒΙΟΛΙ ΚΑΙ ΟΡΧΗΣΤΡΑ (1976)
Ο πιστός άνθρωπος, Η γυναίκα και ο λάθος, Ο πανηγυρικός, Ο άνθρωπος και το κάδρο
Θέατρο Τέχνης – Κάρολος Κουν
Σκηνοθεσία: Κάρολος Κουν
Σκηνικά – Κοστούμια: Σάββας Χαρατσίδης
Μουσική Επιμέλεια: Ρηνιώ Παπανικόλα
«Για πρώτη φορά στο νεοελληνικό Θέατρο η διαλεκτική γίνεται αληθινό θεατρικό γεγονός. Εδώ δεν γράφτηκε απλώς ένα αριστουργηματικό μονόπρακτο, δεν ακούστηκε ένας λόγος κρουστός που αγγίζει τον χώρο της μεγάλης ποίησης γράφτηκε και το πιο ολοκληρωμένο δοκίμιο νεοελληνικής κοινωνιολογίας. Αυτό, ναι, είναι πολιτικό Θέατρο.» (Για το μονόπρακτο Η γυναίκα και ο λάθος)
Κώστας Γεωργουσόπουλος (ΤΟ ΒΗΜΑ)
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΔΟΛΑΡΙΩΝ (1977)
Τζένη Καρέζη, Κώστα Καζάκος, Γιάννης Φέρτης
Διασκευή από το έργο του Garson Kanin “Born Yesterday” (1946)
Σκηνοθεσία: Κώστας Μπάκας
Σκηνικά – Κοστούμια: Αντώνης Κυριακούλης
« … Το έργο αυτό, που προβάλλει τόσο ρεαλιστικά, ήθη και χαρακτήρες του καθημερινού αμερικανικού κατεστημένου, θίγει ένα τόσο ζωντανό και λεπτό τομέα του αμερικανικού βίου και των ανθρώπων, που συνθέτουν ένα μεγάλο μέρος του λαού, που για Θεό τους έχουν μόνο το χρήμα και πάνω απ’ αυτό δεν βάζουν ούτε κι αυτή την ανθρώπινη ζωή.
Αυτή την εικόνα ο Καμπανέλλης την απέδωσε άριστα, οι τύποι του έργου έχουν αλήθεια και πειστικότητα και ο διάλογος, αυτός ο τόσο ωμός πολλές φορές, προκαλεί το γέλιο.»
Περσεύς Αθηναίος (ΗΜΕΡΗΣΙΑ, Ιούνιος 1977)
« … Ο Καμπανέλλης διασκευάζει τόσο ελεύθερα τον Κάνιν, ώστε μπορεί κανείς να πει πως γράφει νέο έργο. Κρατώντας από το πρωτότυπο τα πρόσωπα και τις σχέσεις, έχει την ευχέρεια να πει ένα σωρό πράγματα με το άλλοθι της μετατοπισμένης χρονικά και τοπικά υπόθεσης. Τελικά σκάρωσε μια αλαφριά, πικάντικη και ευθύγραμμη πολιτική σάτιρα με όλες τις νόμιμες συνταγές και τη σωστή δοσολογία.»
Κώστας Γεωργουσόπουλος (Το Βήμα, Ιούνιος 1977)
ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΟΔΙΑ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΟΥ (1978)
Θέατρο Τέχνης – Κάρολος Κουν
Σκηνοθεσία: Κάρολος Κουν
Σκηνικά – Κοστούμια: Σάββας Χαρατσίδης
«… πρέπει να βρέθηκε σε μια στιγμή ιδιαίτερης ψυχικής ευφορίας, όταν έγραφε “Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού”. Έργο μιας πνοής, η δεινή αυτή κωμικοτραγική κοινωνική σάτιρα, έχει μια σπάνια αρχιτεκτονική αρτιότητα, έναν χείμαρρο ευφυών ευρημάτων, φραστικών και τεχνικών.»
Άλκης Μαργαρίτης (ΤΑ ΝΕΑ)
Ο ΜΠΑΜΠΑΣ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ (1980)
Θέατρο Τέχνης – Κάρολος Κουν
Σκηνοθεσία: Γιώργος Λαζάνης
Σκηνικά – Κοστούμια: Δαμιανός Ζαρίφης
«Δροσερό, κεφάτο, πνευματώδες, τσούζει όσο πρέπει και όπως πρέπει. Κωμωδία που πατάει ελαφρά πάνω στην πολιτική σάτιρα που δεν επιβαρύνει: το είδος της κωμωδίας. Μια γουστόζικη αλληγορία, ένα θέμα θεατρικότατα μαστορεμένο και, κυρίως ένας έξυπνος διάλογος.»
Τάσος Λιγνάδης (Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)
Η ΟΔΟΣ... (1987)
Ανέβηκε το 1987 στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ) σε σκηνοθεσία του ίδιου του συγγραφέα.
Το έργο διαδραματίζεται σε μια πολυκατοικία/γειτονιά που λειτουργεί σαν μικρογραφία της μεταπολεμικής κοινωνίας.
Οι ένοικοι — άνθρωποι καθημερινοί, με διαφορετικές ανάγκες, φόβους και φιλοδοξίες — συνυπάρχουν σε ένα περιβάλλον όπου οι μικρές προσωπικές ιστορίες αποκαλύπτουν βαθύτερες κοινωνικές εντάσεις.
Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΘΙΑΣΟΣ (1988)
Εθνικό Θέατρο – Κεντρική Σκηνή
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μιχαηλίδης
Σκηνικά – Κοστούμια: Σάββας Χαρατσίδης
Μουσική: Θόδωρος Αντωνίου
«Το αξιοπρόσεκτο πάντως στον “Αόρατο Θίασο” είναι ότι ο συγγραφέας του δεν αναζήτησε την ανανέωση μόνο σε μια αποφασιστική παράκαμψη του κοινωνικού χώρου του περιθωρίου και της υποπρολεταριακής αθλιότητας, που, κατά γενική εκτίμηση, έχει οριοθετήσει και το αδιέξοδο του σύγχρονου ελληνικού έργου. Την αναζήτησε επίσης έξω από το πλαίσιο του ρεαλισμού που υπήρξε η επίσημη, ας πούμε, τεχνοτροπία της παραπάνω εξαντλημένης θεματικής.»
Θόδωρος Κρητικός (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ)
«Αν πράγματι ο Καμπανέλλης σας αιφνιδιάσει, αυτό έγκειται στη γνώση του να αναπαριστά ένα νέο κόσμο, το πλαγκτόν της κοινωνικής σούπας της μεταπολεμικής μιξοαστικής μας σχιζοφρένειας… Το πικρό και αφόρητο συμπέρασμα από το έργο του Καμπανέλλη που θα ενοχλήσει πολλούς είναι ακριβώς αυτό. Το περίσσευμα του μίσους είναι η δύναμη της κοινωνίας μας, που επιβιώνει καταπίνοντας τους εφιάλτες της και τρεφόμενη με τις ενοχές της.»
Κώστας Γεωργουσόπουλος (ΤΑ ΝΕΑ)
«Στο Θέατρο μπορούν να σημειωθούν πολλών ειδών “επιτυχίες”. Άλλες σε σχέση με την ανταπόκριση του κοινού. Και άλλες, πιο “μυστικές” και προσωπικές σε σχέση με την ίδια θεατρική δημιουργία Οι πρώτες έχουν πιο μεγάλη σημασία για το “σήμερα”… αλλά οι δεύτερες σημαίνουν πιο πολλά για το “διηνεκές”… Μια τέτοια επιτυχία σημείωσε το νεοελληνικό Θέατρο και ο Καμπανέλλης προσωπικά με το νέο του έργο “Ο Αόρατος Θίασος”… Μια “επιτυχία” ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ μια “επιτυχία” ΕΞΕΛΙΞΗΣ.»
Βάιος Παγκουρέλης (24 ΩΡΕΣ)